Thấy tôi chăm chú ngắm bức tranh hình cô gái nằm xõa tóc được làm từ lục bình treo trang trọng trên tường, ông Trần Tiến Nam, Chủ tịch HĐQT Công ty Quang Minh (số 6, xã Thới Hòa, huyện Bến Cát, Bình Dương), giải thích: “Đó là vật kỷ niệm khi tôi đến với nghề. Rất nhiều khách nước ngoài muốn mua nhưng tôi không bán”. 

Ông Trần Tiến Nam với bức tranh thiếu nữ làm từ lục bình

Bắt gặp và... yêu lục bình

Cái tên Quang Minh không lạ trong giới làm hàng thủ công mỹ nghệ xuất khẩu. Ngoài sự đa dạng về mẫu mã, sản phẩm của công ty mang nét độc đáo khi ứng dụng chất liệu thiên nhiên như lục bình, mây, tre, cói... lên từng tác phẩm. Ông Trần Tiến Nam chính là người đưa những sản phẩm thủ công mỹ nghệ từ thiên nhiên ấy đến với thị trường các nước.

Ông Nam cho biết hiện ông đã đầu tư gần 2 tỉ đồng để thử nghiệm sản phẩm mới trên chất liệu mây, tre mang tính thủ công cao. Trong tương lai, ông sẽ ứng dụng sản phẩm trên chất liệu như lá mía, thân cây dừa nước... để đa dạng hóa sản phẩm, phù hợp nhu cầu, thị hiếu của khách hàng.

Phòng trưng bày sản phẩm của Quang Minh có hàng ngàn mẫu mã từ tủ, bàn, ghế đến bình hoa, lọ, thảm... được làm từ lục bình, mây tre, cói và lá buông. Ông kể: “Cách đây gần 15 năm, khi tôi còn phụ trách lĩnh vực kinh doanh hàng thủ công mỹ nghệ của Công ty TropicDane (Đan Mạch), tình cờ một lần lên mạng, thấy hoa lục bình có màu tím biếc, đẹp đến ngẩn ngơ. Những cây lục bình có thân mềm, bông tím rất đẹp đó đã cho tôi ý tưởng ứng dụng lục bình trên sản phẩm thủ công mỹ nghệ”.

Ông không ngờ sự xúc động ấy đã biến thành niềm đam mê và đưa ông đến với đề tài “Lấy cỏ rác đổi USD” cho khóa luận tốt nghiệp văn bằng 2 Khoa Ngoại thương Trường ĐH Kinh tế TPHCM. Khi chuẩn bị tư liệu cho khóa luận, nhiều thầy cô khuyên ông nên đổi đề tài khác vì chúng không thiết thực. Nhưng được thầy hướng dẫn ủng hộ nên ông giữ nguyên ý định và nung nấu quyết tâm biến ý tưởng thành hiện thực.

Quyết tâm thực hiện niềm đam mê

Năm 1999, ông rời khỏi TropicDane để được tự do thực hiện hoài bão của mình. Biết tin, giám đốc TropicDane mời ông ở lại và đề bạt vào chức danh phó giám đốc cho một liên doanh mới với mức lương rất cao nhưng ông từ chối. Ngay sau đó, ông đầu quân về HTX Bình Minh đóng tại Gò Công – Tiền Giang. Ông kể: “Tuy tiền lương chỉ được 1 triệu đồng/tháng, nhưng nơi đây có rất nhiều thợ thủ công mỹ nghệ giỏi, tôi có điều kiện thực hiện ý tưởng đưa lục bình lên những sản phẩm truyền thống”.

Thời gian đầu, để sản phẩm lục bình được đưa vào sản xuất, ông đã tốn không biết bao nhiêu công sức. Đích thân ông phải hướng dẫn người dân cách cắt, phơi, xử lý lục bình. Hơn 6 tháng mày mò, những sản phẩm đầu tiên làm từ lục bình như chiếu, thảm, bàn ghế, bình hoa, giỏ xách... xuất hiện trên thị trường chinh phục khách hàng gần xa. Năm 2003, HTX Quang Minh được thành lập.

Vài năm sau, Công ty CP Quang Minh (QMC) ra đời. Ông nhớ lại: “Tuy nhiên, sau đó các thành viên có một số bất đồng, tôi quyết định rời bỏ công ty mở doanh nghiệp riêng cũng chuyên làm sản phẩm mỹ nghệ từ lục bình. Nhưng không may, mặt bằng công ty tôi mới thành lập bị vướng phải dự án đường cao tốc.

Trong lúc vô cùng thất vọng, tôi nghe tin QMC đã được bán cho một chủ khác. Ý định mua lại công ty trỗi dậy; ngày hôm sau, tôi đến gặp người chủ mới của QMC để thương lượng việc mua lại công ty”. Năm 2007, ông đã mua lại được QMC và đưa công ty không ngừng phát triển đến bây giờ.

Sáng tạo để phát triển 

Chỉ tôi xem những dây tóc tiên đang rủ bóng cùng bộ rễ buông dài, ông nói: “Trong tương lai, tôi sẽ dùng rễ cây này làm nguyên liệu sản xuất những sản phẩm mới”. Dường như việc tìm tòi nguyên liệu mới gần gũi với thiên nhiên lúc nào cũng thôi thúc ông. Chính vì vậy, thời gian để ông rong ruổi khắp nơi, từ Long An, Đồng Tháp, Bạc Liêu,  Cà Mau đến Tây Ninh... để tìm kiếm chất liệu mới chiếm phần nhiều thời gian làm việc của ông. Ông còn sáng tạo ra hàng ngàn mẫu mã mới chinh phục được cả những khách hàng khó tính ở nước ngoài.

Hiện nay, mỗi năm, QMC cung cấp hàng triệu sản phẩm thủ công mỹ nghệ cho thị trường châu Á, châu Mỹ, châu Âu. Ông Nam tự hào: “Tất cả là nhờ vào mẫu mã đa dạng cũng như ứng dụng chất liệu thiên nhiên phù hợp với xu hướng chung của thế giới. Đối với người tiêu dùng các nước, sản phẩm từ chất liệu thiên nhiên luôn được ưa chuộng vì an toàn khi sử dụng”.