VÌ SAO CÔNG NHÂN BỎ VIỆC ?
Thu nhập thấp trong khi giá cả sinh hoạt tại TPHCM quá cao; doanh nghiệp không có chính sách chăm lo tốt đã đẩy người lao động ra đi...
“Không kham nổi cuộc sống ở TPHCM, tôi phải nghỉ việc để về làm việc tại KCN Điện Nam – Điện Ngọc (Quảng Nam)” – chị Nguyễn T.T., nhân viên tiếp thị nhãn hiệu bia San Miguel tại TPHCM, cho biết. Với thu nhập chưa đến 2 triệu đồng mỗi tháng, chị không thể trang trải cuộc sống cho mình và con gái 4 tuổi.
Không kham nổi cuộc sống thành thị
Chị T. đã làm việc ở TPHCM 5 năm. Tích cóp chắt chiu, hằng tháng chị dư vài trăm ngàn đồng gởi về cho mẹ. Nhưng rồi cuộc sống ngày càng khó khăn, thu nhập của chị so với bạn bè có khá hơn nhưng mọi thứ đã quá sức, chị không kham nổi tiền nhà, tiền ăn, học cho con.
Đã nhiều năm qua, thu nhập của người lao động ở một số doanh nghiệp (DN) hầu như tăng không đáng kể. Đơn cử trường hợp của P.T.D, Công ty Nidec Tosock (KCX Tân Thuận – TPHCM), thu nhập chỉ xấp xỉ 1,2 – 1,4 triệu đồng/tháng. Tằn tiện mấy cũng thiếu trước, hụt sau. Cuối cùng, anh D. quyết định trở về quê ở Long An. “Dù thu nhập ít hơn chút đỉnh nhưng đỡ được nhiều chi phí: nhà trọ, ăn uống. Và nếu may mắn thì cưới được một cô gái “nhà quê” để tía, má đỡ lo” – anh D. vui vẻ.
Cùng tâm trạng, anh N.T.T, nhân viên bảo vệ của Công ty Yuki Sepre 24, cho biết: “Thu nhập của tôi cũng chỉ 1,3 triệu đồng/tháng. Hai vợ chồng tích cóp kiểu gì cũng thiếu thốn. Nếu làm 2 ca mỗi ngày thì không chịu nổi”. Vì vậy, nghỉ Tết xong, vợ chồng anh “cuốn gói” về quê với dự định “nuôi một bầy heo, chăm mấy công đất, lo cho các em đi học”.
Đẩy người lao động ra đi
Không phải ngẫu nhiên mà ngay sau Tết Nguyên đán, hàng loạt DN than trời vì thiếu công nhân (CN). Chị Nguyễn Thị Lan, CN một DN ngành in tại huyện Bình Chánh –TPHCM, cho biết, chị và một số CN khác nghỉ việc vì công ty đối xử quá tệ. Công ty không có nhà ăn cho CN. Vừa qua, công ty buộc CN tăng ca thường xuyên đến 21 giờ và chỉ phát cho mỗi người vài ngàn đồng để tự lo ăn tối. “Gần 10 giờ đêm, quá mệt mỏi, chúng tôi làm sao tìm ra được nơi ăn tối với vài ngàn đồng?” – chị Lan bức xúc.
Vụ việc mới đây nhất là một số nhân viên của Công ty Nielsen khiếu nại, yêu cầu công ty truy trả đủ các chế độ BHXH, trợ cấp thôi việc. Họ đã làm việc nhiều năm nhưng không được ký hợp đồng lao động, đóng BHXH. Anh Trần Kha, một lao động nơi đây, cho biết: “Làm sao chúng tôi có thể gắn bó với công ty khi mà quyền lợi của chúng tôi không được tôn trọng?”. Hiện nay, một số lao động đang nhờ trợ giúp pháp lý để khởi kiện công ty.
Tình trạng khan hiếm lao động cộng với việc DN không có chính sách chăm lo tốt đã đẩy người lao động rời bỏ DN. Đây là một thực tế mà nhiều DN đã và sẽ phải đối mặt.
Các địa phương thu hút lao động trở về
Chỉ ngay trong tháng 2-2008, các KCN tại Đà Nẵng đã rao tuyển hơn 10.000 lao động. Còn tại tỉnh Quảng Nam, con số này ít hơn chút đỉnh. Nhưng nhu cầu này sẽ tiếp tục tăng trong những tháng tới. Ngay cả một huyện xa xôi như huyện Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam cũng đã xây dựng KCN và đã có một số xí nghiệp đi vào hoạt động, có nhu cầu tuyển đến 10.000 lao động... Mức lương mà các DN nơi đây đưa ra là từ 1 – 1,2 triệu đồng/tháng. Có nơi “khuyến mãi” thêm việc thuê nhà trọ, tiền gởi nhà trẻ cho CN.
Ông Dương Ngọc Thạch, Trưởng Phòng Tổ chức – Hành chính Công ty Dệt may Văn Sơn – Hòa Thọ (huyện Duy Xuyên, tỉnh Quảng Nam), cho biết: Thu nhập hiện nay của CN tại công ty là 1,2 triệu đồng/tháng. Mức thu nhập này sẽ được tăng dần lên đến 1,5 triệu đồng trong năm 2008, khi công ty xây dựng hoàn tất hạ tầng và trang thiết bị. Chỉ trong dịp Tết, công ty đã tuyển hơn 100 lao động địa phương đang làm việc tại TPHCM. Trong thời gian tới, công ty sẽ tiếp tục tuyển thêm 300 lao động theo cách này. Ông Thạch nhìn nhận: “Chúng tôi gặp thuận lợi vì họ có kinh nghiệm và có nhu cầu trở về quê làm việc”.
Phải thay đổi tư duy
Hiện nay vẫn còn nhiều DN có tâm lý cho rằng người lao động (NLĐ) phải phụ thuộc vào mình. Thậm chí, họ xem lực lượng lao động là “từ trên trời rơi xuống”, khi cần thì DN tuyển, khi không cần thì cho nghỉ... Đến khi NLĐ bỏ sang nơi khác làm việc, DN mới giật mình tăng lương, cải thiện điều kiện lao động...
Ông Trần Anh Tuấn, Phó giám đốc Trung tâm Giới thiệu việc làm TPHCM, cho biết: NLĐ tìm đến với những DN lớn, có thu nhập và điều kiện làm việc tốt hơn là hiển nhiên và cũng cần khuyến khích. Điều này sẽ nâng tính cạnh tranh của DN và nâng cao chất lượng cuộc sống cũng như kỹ năng của NLĐ. Mặt khác, NLĐ từ các tỉnh có xu hướng tìm về quê làm việc để giảm chi phí và thuận lợi hơn khi lập gia đình, có con cái.
DN phải nhìn nhận trở lại vấn đề này: Lao động là hàng hóa đặc biệt và rất quan trọng. Đây là tài sản lớn của DN và phải có cách ứng xử hợp lý. Không thể cứ nhận vào làm việc và hy vọng họ phải gắn bó với mình mà không có đầu tư thích đáng. Tư duy này đã quá lỗi thời và mất lao động là điều tất yếu.
D. PHƯƠNG
Phạm Hồ
(Nguồn: Báo Người lao động)