LĨNH VỰC NGHỀ NGHIỆP TƯƠNG ỨNG VỚI 6 NHÓM SỞ THÍCH
Tầm Xuân
Theo tiến sĩ John L.Holland- nhà Tâm lý học người Mỹ, có 6 nhóm sở thích và ứng với từng nhóm sở thích là những lĩnh vực nghề nghiệp tương ứng. Lý thuyết này đã được rất nhiều nước ở châu Mỹ, châu Âu, châu Úc và châu Á kiểm tra, thử nghiệm và thừa nhận. Từ đó, Ông đã được Hội tâm lý học Mỹ trao giải thưởng “Vì những cống hiến nổi bật trong tâm lý học ứng dụng” năm 1995.
6 nhóm sở thích nghề nghiệp đặc trưng là : Realistic-thực tế (R), Investigate-tìm tòi (I), Artistic- nghệ thuật (A), Social- xã hội (S); Enterprising- dám làm (E) và Conventional- quy củ (C).
1.Người thuộc nhóm sở thích R- thực tế, thường có khả năng về kỹ thuật, công nghệ, hệ thống; ưa thích làm việc với đồ vật, máy móc, động, thực vật; thích làm các công việc ngoài trời. Tự xem mình là kiểu người thực dụng, kiên định, khéo léo chân tay khi sử dụng các công cụ,máy móchoặc trong hoạt động thể thao nhưng không khéo léo trong giao tiếp. Được người ngoài nhìn nhận là người bộc trực.
Lĩnh vực nghề nghiệp phù hợp bao gồm: các nghề về kiến trúc, an toàn lao động, nghề mộc, xây dựng, thủy sản, kỹ thuật, máy tàu thủy, lái xe, huấn luyện viên, nông- lâm, điện- điện tử, địa lý- địa chất (đo đạc, vẽ bản đồ địa chính), dầu khí, hải dương học, quản lý công nghiệp; cứu hỏa, cảnh sát…
2.Người thuộc nhóm sở thích I- tìm tòi, thường có khả năng về quan sát, khám phá, phân tích đánh giá và giải quyết các vấn đề. Tự xem mình là kiểu người dè dặt, hoài nghi, thích khám phá, lý giải, phân tích; hiểu rộng, suy nghĩ độc lập dựa vào lý trí; khéo khai thác các ý tưởng trừu tượng và giỏi giải quyết các vấn đề trí óc. Được người ngoài xem là thông minh nhưng ít giao thiệp.
Lĩnh vực nghề nghiệp phù hợp bao gồm: các ngành thuộc về lĩnh vực khoa học tự nhiên (toán, lý, hóa, sinh, địa lý, địa chất, thống kê…); khoa học xã hội (nhân học, tâm lý, địa lý…); Y- dược (bác sĩ gây mê, hồi sức, bác sĩ phẫu thuật, nha sĩ…); khoa học công nghệ (công nghệ thông tin, môi trường, điện, vật lý kỹ thuật, xây dựng…), nông- lâm (nông học, thú y, ngư y…)…
3.Người thuộc nhóm sở thích A- nghệ thuật, thường có khả năng về văn học, nghệ thuật, trực giác nhạy bén, khả năng tưởng tượng cao, thích làm việc trong các môi trường mang tính ngẫu hứng, không khuôn mẫu. Tự xem mình là người sẵn sàng thử nghiệm, sáng tạo cái mới; khéo sử dụng trí tưởng tượng, trực giác và cảm xúc trong họat động nhưng vụng về trong tính toán và việc văn phòng. Được người ngoài xem là kiểu người giàu sáng tạo nhưng phóng túng, ít chịu tuân thủ các quy định.
Lĩnh vực nghề nghiệp phù hợp gồm: các ngành về văn chương, báo chí, điện ảnh, sân khấu, mỹ thuật, kiến trúc, thời trang, giáo viên dạy lịch sử hoặc ngữ văn, bảo tồn, bảo tàng…
4.Người thuộc nhóm sở thích S- xã hội, thường có khả năng về ngôn ngữ, thích làm những việc như giảng giải, cung cấp thông tin, chăm sóc, giúp đỡ hoặc huấn luyện cho người khác. Những người tự thấy mình là người nhẫn nại, mềm mỏng, dễ cảm thông người khác; khéo léo trong giao tiếp nhưng không khéo léo khi phải điểu khiển máy móc cũng thuộc nhóm sở thích này. Được người ngoài đánh giá là người dễ mến, cởi mở, ứng sử lịch thiệp.
Lĩnh vực nghề nghiệp phù hợp bao gồm: sư phạm, huấn luyện viên thể dục thể thao, chuyên viên xã hội học, tư vấn- hướng nghiệp; công tác xã hội, sức khỏe cộng đồng, thư viện; bác sĩ chuyên khoa phục hồi chức năng; chuyên viên thẩm định giá, nghiên cứu quy hoạch đô thị, kinh tế gia đình, tuyển dụng nhân sự, chuyên gia dinh dưỡng…
5.Người thuộc nhóm E- dám làm, thường có khả năng về kinh doanh, mạnh bạo, dám nghĩ dàm làm, có thể tác động, thuyết phục người khác; có khả năng quản lý. Tự xem là người có khả năng tổ chức, thuyết phục, buôn bán, nhưng thiếu khả năng làm khoa học. Được người ngoài đánh giá là kiểu người năng động, giao thiệp rộng rãi, nhiều hoài bão, thích mạo hiểm và chấp nhận thử thách.
Lĩnh vực nghề nghiệp phù hợp bao gồm: chủ doanh nghiệp, giám đốc điều hànhcác ngành về quản trị kinh doanh (quản lý khách sạn, quản trị nhân sự, thương mại, marketing, tài chính…), luật sư, dịch vụ khách hàng, tiếp viên hàng không, thông dịch viên, kỹ sư nông nghiệp, bác sĩ , quy hoạch đô thị, bếp trưởng nhà hàng, phóng viên , thám tử, hiệu trưởng …
6.Người thuộc nhóm sở thích C- quy củ, thường có khả năng về số học, thích thực hiện những công việc chi tiết, có quy chuẩn cụ thể, làm theo chỉ dẫn của người khác; thích làm việc với dữ liệu hoặc các công việc văn phòng. Tự xem mình là người biết cách làm việc nhưng không có khiếu nghệ thuật. Được người ngoài nhìn nhận là người kỹ lưỡng, chặt chẽ.
Lĩnh vực nghề nghiệp phù hợp với nhóm này bao gồm: các ngành về hành chính, quản trị văn phòng, kế toán, kiểm toán, thư ký thống kê, thanh tra, người giữ trẻ, biên tập viên, điện thoại viên…